&
Rusya ve Gürcistan arasında devam eden savaşın bilançosu arttıkça Türk iş dünyasındaki tedirginlik de artıyor. İşadamları Türkiye'nin tarafsız bir bakışla arabulucuk yapması gerektiği görüşünde.

Kafkasya'yı adeta bir barut fıçısına döndüren Gürcistan ve Rusya arasındaki savaşta can ve mal kaybı hızla artarken, Türkiye'de de endişelere neden oldu. İki ülke ile yakın siyasi ve ekonomik ilişkiler içinde olan Türkiye'de özellikle iş dünyasında tedirginlik artarken, Türkiye'nin tarafsız bir bakış açısıyla acil olarak devreye girmesi ve arabulucu olarak ateşkesin sağlanmasına katkıda bulunması gerektiği belirtiliyor. Gürcistan ile Rusya arasında başlayan savaş uzadığı takdirde Türk ekonomisinin bu durumdan zararlı çıkması kaçınılmaz olduğunu söyleyen işadamları, savaşın Türkiye'nin Kafkasya'ya açılan en önemli güzergâhını tehdit ettiğini söylüyor.
Gürcistan'da 100 civarında Türk firması faaliyet gösteriyor. Türk şirketlerinin yatırımları 600 milyon doları buluyor. Azerbaycan'a yapılan kara taşımacılığının 400 milyon dolarlık kısmı Gürcistan üzerinden geçiyor. Bu yıl Almanya'nın tahtını elinden alan Rusya ise Türkiye'nin birinci ticari partneri konumunda. Türkiye ile Rusya'nın 2007 toplam ticaret hacmi 28 milyar dolar. Bunun 18 milyar doları doğalgaz ithalatından kaynaklanıyor. Rusya ile 2008'in ilk dört ayında ise 12 milyar 756 milyonluk toplam ticaret hacmine ulaşılmış durumda.
Bakü-Tiflis-Ceyhan (BTC) petrol boru hattı, Bakü-Tiflis-Erzurum doğalgaz boru hattı ve son olarak geçen günlerde temeli atılan Bakü Demiryolu Projesi, Gürcistan ile Türkiye'nin en önemli projeleri arasında yer alıyor.
Rusya ile kültürel olarak da ilişkiler giderek artıyor. 2007 yılı Türkiye'de Rusya yılı olarak kutlanmıştı. 2008 yılı da Rusya'da Türkiye yılı olarak kutlanıyor. Rusya'daki Türk yatırımları 6 milyar doları buluyor. Enka, Ramstore, Efes, Şişecam, Zorlu Grubu, Arçelik ve birçok şirketin Rusya'da yatırımları bulunuyor. Rus özel sektörünün son yıllarda Türkiye'deki özelleştirme ihalelerine olan ilgisi ve yatırım kararları, Türkiye'nin Rusya için cazip bir yatırım üssü olduğunu kanıtlamış durumda. Rusya Federasyonu'nun Türkiye'deki yatırımları toplamı ise 3.5 milyar dolar.
Dolayısı ise Gürcistan ile Rusya arasında başlayan savaş uzadığı takdirde Türk ekonomisinin bu durumdan zararlı çıkmaması mümkün görünmüyor.

Bölgede iki adım geriye gideriz
Gelişmeleri bölgeyi yakından tanıyan işadamlarına sorduk. Türk-Rus İş Konseyi Başkanı Turgut Gür, Gürcistan ve Rusya'nın Türkiye için vazgeçilmez olduğunu belirterek, "Savaşın getirdiği olumsuz hava önümüzü görmemize engel olan bir bulut gibi" diyor. Savaşın hem Gürcistan'daki hem de Rusya'daki projeleri tehlikeye atacağına dikkat çeken Gür, "Gürcistan, Türkiye için son derece önemli, boru hatlarının yanı sıra başka projelerimiz de var. Ulaşımla ilgili yüzyıldır hayalini kurduğumuz Kars, Tiflis, Bakü ve Rusya içlerinden Doğu Asya'ya gidecek olan karayolu projesi doğu bölgelerimizi geliştirebilecek bir proje. Bu ve benzeri projelerin tehlikeye girmesi Türkiye'yi bölgede iki adım geriletir" diye konuşuyor.
Son 5 yıldır Gürcistan'da inşaat, ticaret, tekstil, mobilya, inşaat malzemeleri konusunda ticaretin arttığına dikkat çeken Gür, şunları söylüyor: "Gürcistan'da Türk şirketlerinin 600 milyon dolara yakın yatırımı var, en az 100 şirket faaliyette. Türkiye taraf olursa müthiş bir yanlış yapar. Bu iki ülke iki kardeş, bizim de yeğenimiz sayılırlar, bunlardan birini korumamız büyük felakete yol açar. İş dünyası olarak çok dikkatli olmalı ve konuyu yakından izleyerek sağduyulu tavrımızı sürdürmeliyiz. Bütün bunları korumak için, Gürcistan'ın toprak bütünlüğünü zedelemeden, Osetleri kırmadan ve Rusya'yı da tatmin edecek şekilde masada çözüm üretmemiz lazım" diyor.
Enerji konusunda Rusya'nın da bölgede çıkarları olduğuna dikkat çeken Gür, "Rusya BTC hattı konusunda dikkatli olacaktır, böyle bir şey yaparsa kendisi de ciddi ticari kayba uğrayabilir. Bunları göz ardı etmesi mümkün değil. Düşmanca bir tutumla bu hatları bombalaması olası görünmüyor" diyor.

Gürcistan geçişleri durdurdu
Gürcistan- Azerbaycan parkuru nakliyeciler için ayrı bir önem taşıyor. Türki Cumhuriyetlere ve Kafkaslar'a İran yerine Gürcistan üzerinden geçiş yapan birçok nakliyeci cumartesi gününden beri tedirgin bir bekleyiş içersinde. Uluslararası Nakliyeciler Derneği (UND) Başkanı Tamer Dinçşahin, "Gürcistan üzerinden Kafkas ülkelerine uzanıyoruz. Bu parkurda böyle bir sıkıntı yaşanması çok tedirgin edici. BTC hattının taşımacılık sektörü için önemli bir yeri var. İran'daki yüksek akaryakıt fiyat farkı uygulaması ile birlikte Türki Cumhuriyetleri'ne geçişte bir alternatif güzergâhımız burası. Cumartesi saat 4 itibariyle Gürcistan geçişleri durdurdu. Azerbaycan'dan gelen araçları Tiflis'e gelmeden, Sarp'tan çıkış yapacak araçları da Poçi yol ayrımında durdurdular. İçeride olan araçlar bekliyor. Şu anda bir olumsuzluk yaşamadık ama yaşamakta istemiyoruz o yüzden tedbirliyiz" diyor.
İlk 5 ayda Sarp'dan giriş yapan araç sayısının 25 bin olduğuna dikkat çeken Büyükşahin,"Geçen yılın aynı döneminde bu rakam 18 binlerdeydi. Yüzde 40'lık bir artış var." diyor. Alternatif güzergâh geliştirilmesi için uğraştıklarına dikkat çeken Büykşahin, "Gürcistan geçen yıl geçişleri rahatlattı, vizeyi kaldırdı, işadamlarımıza birçok kolaylıklar yaptı. Her olay nakliyeyi İran üzerinde yapmaya teşvik edecek bu da maliyet artırıcı bir unsur olacaktır. Bir TIR İran'dan geçtiği takdirde 2 bin dolar yakıt parası öderken, Gürcistan üzerinden gittiğinde bin 500 dolar ödüyor" diyor. İş dünyası olarak bu bölgede istikrarın sağlanamasının kendileri açısından çok önemli olduğuna dikkat çeken Büyükşahin, "Buraya olan ilgimizi ve yatırım isteğimizi göz ardı etmeyelim. Türk iş dünyası Gürcistan üzerinde geri adım atmamalı" diyor.

Etkileri bile huzursuz eder
Gürcistan Havalimanı hava trafiğine kapanmış durumda. THY'de Batum seferlerinin ardından dün de Tiflis seferlerini de iptal etti. Geçen yıl mayıs ayında başlayan seferler geçici olarak durduruldu. TAV-URBAN'ın inşaasını üstlendiği Acara Özerk Cumhuriyeti'ndeki uluslararası Batumi Havaalanı ortaklarından olanTürk-Rus İşadamları Derneği Başkanı ve Urban İnşaat'ın Sahibi Ali İhsan Ahıskalı da savaşın kısa sürede sonlanması gerektiğini aksi takdirde tedirgin bekleyişin huzursuzluğa yol açabileceğine işaret ediyor. Ahıskalı, "Kısa zamanda iki ülke arasında ateşkesin sağlanabileceğini umud ediyoruz" diyor.


Rusya birinci ticari partner durumunda
* 2007'de İki ülke arasındaki toplam ticaret hacmi 28 milyar dolar olarak gerçekleşti
* Rusya ile 2008'in ilk dört ayında 12 milyar 756 milyonluk toplam ticaret hacmine ulaşıldı.
* 2008 için toplam ticaret hacminin 38 milyar dolara ulaşması bekleniyor.
* Her yıl 2 milyondan fazla Rus turist Türkiye'yi ziyaret ediyor.
* Rusya'da Türk firmaları inşaat, gıda, ticaret, cam, tüketim malzemeleri ve daha birçok farklı sektörle yatırımları çeşitlendirmiş durumda.
* Türk firmalarının yurtdışında üstlendikleri toplam taahhütlük işlerinin yüzde 22'sini Rusya'da yapıyor.
* Rusya'nın Türkiye'deki toplam yatırımlarının tutarı ise 3.5 milyar dolar

Gürcistan'da 600 milyon dolarlık yatırım var
- İki ülke arasında 1 milyar dolarlık iş hacmi bulunuyor.
- Gürcistan'da 100 civarında Türk firması faaliyet gösteriyor.
- Türk şirketlerinin bu ülkedeki yatırımları 600 milyon doları buluyor.
- Azerbaycan'a yapılan kara taşımacılığının 400 milyon dolarlık kısmı Gürcistan üzerinden geçiyor.
- Yılın ilk 5 ayında 25 bin Türk nakliye aracı Sarp Sınır Kapısı'ndan Gürcistan'a giriş yaptı.
Kafkasya'da Rusya ile Gürcistan arasında başlayan çatışmalar üçüncü gününü devirdi. Her iki ülkeyle de çok güçlü ekonomik ilişkileri bulunan iş dünyas...
( KB)