Sınavdan önce ilaç kullanmayın
ÖSS öncesinde yoğun kaygı yaşayan gençlerin, sakinleşmek için doktor kontrolü dışında kesinlikle ilaç kullanmamaları gerektiği belirtildi.
Bilinçsiz kullanılan ilaçların, alerji, ateş, kaşıntı gibi istenmeyen yan etkilerin yanı sıra uyku ya da dikkat eksikliğine neden olabileceğinden öğrencilerin sınavdaki performansını olumsuz etkileyebileceği ifade edildi.
Gazi Üniversitesi Tıp Fakültesi Psikiyatri Anabilim Dalı Öğretim Üyesi Prof. Dr. Elvan İşeri, sınav kaygısının, sınav öncesinde, sınav sırasında ya da sonrasındaki strese bağlı olarak ortaya çıkan fizyolojik ve duygusal tepkiler olarak tanımlandığını söyledi.
Yaşamın belli dönemlerinde hemen hemen herkesin bu kaygıyı bir miktar hissettiğini hatta belirli düzeyde yaşanan kaygının kişiyi motive de ettiğini anlatan İşeri, "Ancak bazı gençlerde kaygı düzeyi öylesine yükselebilir ki sınav öncesi çalışma temposunu, sınavda da sınav performansını olumsuz etkileyerek başarıyı düşürebilir. Amaç kaygıyı tamamen ortadan kaldırmak değildir. Ancak yaşanan aşırı kaygının kontrolü ve baş edilebilmesi önemlidir" dedi.
KAYGI BELİRTİLERİNE DİKKAT
İşeri, sınav kaygısının, kalp çarpıntısı, nefes darlığı, göğüste sıkışma hissi, terleme, titreme, bulantı, karın ağrısı, baş dönmesi, bayılma gibi fizyolojik belirtiler ile kendini gösterdiğini, korku, endişe, huzursuzluk, hayal kırıklığı, ümitsizlik, kontrolü kaybetme hissi gibi duygusal belirtilerin de söz konusu olduğunu kaydetti.
"Başarılı olamayacağım", "Herkes benden daha iyi", "Bir yılım boşa gidecek", "Ailemin yüzüne nasıl bakacağım" şeklindeki olumsuz düşüncelerin sınav kaygısını daha da artırdığına dikkati çeken İşeri, "Bu durumda da dikkat ve konsantrasyon olumsuz etkilenebilir ve sınav başarısı düşebilir" uyarısında bulundu.
İşeri, kaygının azalması ve duygusal rahatlamanın sağlanabilmesi için bu tür olumsuz düşüncelerin yerine "Elimden geleni yaptım, emeğimin karşılığını alacağım" diye düşünülmesi gerektiğini söyledi.
ANTİDEPRESANLAR
Sınav stresinin giderilmesi için bilinçsiz ve kontrolsüz ilaç kullanılmasının kesinlikle yanlış olduğunu vurgulayan İşeri, "Sınava çok az zaman kala ve bu zamana kadar sakinleştirici özelliği bulunan ilaçları kullanmamış olan kişilerin, böylesi bir yönteme başvurması, olumsuz sonuçlar doğurabilir" diye konuştu.
İşeri, sakinleştirici ya da antidepresan türü ilaçların kullanılmaya başlandıktan 2-3 hafta sonra etkisini gösterdiğini belirterek, sınav günü ya da sınavdan bir kaç gün önce kullanılan ilaçların herhangi bir yararının olmayacağını söyledi.
Antidepresan ilaçların, hekim tarafından kaygı bozukluğu ya da depresyon tanısı konulduğunda kullanılmasının uygun olduğunu ifade eden İşeri, "Böylesi bir tedavi alan kişilerde ilaçların kullanılması sınav öncesinde de devam etmektedir. Ancak hiç ilaç başlanılmamış kişilerin, sadece sakinleşmek ve sınav kaygısını gidermek için ilaç kullanması sakıncalı olabilir" dedi.
İşeri, sınav günü ya da sınavdan birkaç gün önce başlanılan ilaçların kişiyi nasıl etkileyeceğinin bilinmediğini, bunun ancak uygulamadan sonra ortaya çıkabileceğini belirterek, şunları kaydetti: "İlaçların çeşitli yan etkileri olabilir, bu da sınav başarısını doğrudan olumsuz etkileyebilir. İlaçlar, mide ve bağırsaklarda sorun yaratabilir, bulantı, karın ağrısı, uykuda artma ya da azalma, iştahta değişiklik, dalgınlık, dikkat eksikliği, alerji, ateş, kaşıntı gibi istenmeyen yan etkiler yapabilir."
İşeri, ilaçların eczacı ve arkadaş tavsiyesiyle değil, uzman hekimce verilmesi gerektiğini vurguladı.
"EV YEMEKLERİ TERCİH EDİLMELİ"
Sınavdan önceki gece ağır, yağlı yemekler yerine ev yemeklerinin tercih edilmesi, saat 20.00'den sonra gıda tüketilmemesi gerektiğini belirten İşeri, şu önerilerde bulundu:
"-Aile bireylerinin gerginlik yaratacak konuşmalardan uzak durması, çocuklarının ellerinden geleni yaptığına inandıklarını belirten ifadeler kullanmaları uygun olacaktır.
-Dışarıda kebap türü ağır yiyecekler yenilmemeli, bunun yerine az yağlı, hafif ev yemekleri tercih edilmeli,
-Uyku kaçırıcı kafein içeren içeceklerden uzak durulmalı,
-Günlük alışkanlıklar dahilinde bir gün geçirilmeli, o gece sınav stresinden uzaklaşmak için fiziksel yorgunluk verecek eğlencelerden uzak durulmalı,
-Bedeni rahatlatacak fiziksel egzersizler yapılmalı,
-Çok geç saatlere kalmadan uyumaya çalışılmalı,
-Şekerli gıdalar beynin çalışmasını sağladığı için sınav sabahı bal, pekmez yenebilir."
12.06.2008
ok
